ताजा खबरराष्ट्रिय

साहित्य अकादमी पुरस्कार 2025

साहित्य अकादमी ने आज अपने द्वारा मान्यता प्राप्त 24 भारतीय भाषाओं में वार्षिक साहित्य अकादमी पुरस्कारों की घोषणा की है। 8 काव्य संग्रह, 4 उपन्यास, 6 लघु कथा संग्रह, 2 निबंध, 1 साहित्यिक आलोचना, 1 आत्मकथा और 2 संस्मरणों को साहित्य अकादमी पुरस्कार 2025 से सम्मानित किया गया है।

हर वर्ष, साहित्य अकादमी एक स्थापित प्रक्रिया के ज़रिए अपने द्वारा मान्यता प्राप्त 24 भाषाओं में पुरस्कार प्रदान करती है। साहित्य अकादमी पुरस्कार 2025 के लिए, प्रक्रिया जनवरी 2025 में 30 जनवरी 2025 को एक खुले विज्ञापन के प्रकाशन के साथ शुरू हुई।

प्रतिष्ठित निर्णायक मंडल के सदस्यों द्वारा 24 भारतीय भाषाओं में अनुशंसित इन पुरस्कारों को साहित्य अकादमी के सक्षम प्राधिकारी द्वारा अनुमोदित किया गया।

निम्नलिखित पुस्तकों ने नीचे उल्लिखित श्रेणियों में पुरस्कार जीते हैं:

वर्गपुस्तकें
कविताश्रेष्ठ कबिता (बंगाली), ठाकुर सतसयी (डोगरी), भट्टखडकी (गुजराती), नजदावनेकी पॉट अलाव (कश्मीरी), पदपुराण (उड़िया), प्रस्थानकतुस्ताये ब्रह्मघोष (संस्कृत), अनिमेषा (तेलुगु), सफ़र जारी है (उर्दू)
उपन्यासकरही खेलार साधु (असमिया), द्वंगन्वी लामा म्वानसे गाथ्वन (बोडो), क्रिमसन स्प्रिंग (अंग्रेजी), मायामानुश्यार (मलयालम)
लघु कथाएँदादा सीरीसु टांडे (कन्नड़), कंगलमद्रिबा ईफुत (मणिपुरी), सेफ्टी किट (पंजाबी), भरखामा (राजस्थानी), मिड बिरना चेन्ने साओन इनाग सागाई (संथाली), वाघू (सिंधी)
निबंधकोंकणी काव्येम: रूपाणी अनी रूपकम (कोंकणी), नेपाली पारंपरिक संस्कृति रा सभ्यता को डुकुटी (नेपाली)
साहित्यिक आलोचनाथमिज़ सिरुकाथैयिन थडंगल (तमिल)
आत्मकथाकल्याणिल्य रेशा (मराठी)
संस्मरणजीते जी इलाहाबाद (हिन्दी), धात्री पात सन गाम (मैथिली)

प्रत्येक पुरस्कार विजेता को पुरस्कार के रूप में एक तांबे की पट्टिका, एक शॉल और 1,00,000/- रुपये की राशि 31 मार्च 2026 को नई दिल्ली में आयोजित एक प्रस्तुति समारोह में प्रदान किए जाएंगे।

अनुलग्नक ‘ए’ – साहित्य अकादमी पुरस्कार 2025

भाषाशीर्षक और शैलीलेखक का नाम
असमियाकरही खेलर साधु (उपन्यास)देवब्रत दास
बंगालीश्रेष्ठ कबिता (कविता)प्रसून बंद्योपाध्याय
बोडोद्वंग्वी लामा म्वांसे गाथ्वन (उपन्यास)सहिसुली ब्रह्मा
डोगरीठाकुर सत्सयि (कविता, दोहे)खजूर सिंह ठाकुर
अंग्रेज़ीक्रिमसन स्प्रिंग (उपन्यास)नवतेज सरना
गुजरातीभट्टखडकी (कविता)योगेश वैद्य
हिंदीजीते जी इलाहाबाद (संस्मरण)ममता कालिया
कन्नड़दादा सीरीसु टांडे (लघु) कहानियां)अमरेश नुगाडोनी
कश्मीरीनज्दावनेकी पॉट अलाव (कविता)अली शैदा
कोंकणीकोंकणी काव्येम: रूपाणी अनी रूपकम (निबंध)हेनरी मेंडोंका (एच.एम. पर्नल)
मैथिलीधात्री पात सन गाम (संस्मरण)महेन्द्र
मलयालममायामानुष्यर (उपन्यास)एन. प्रभाकरन
मणिपुरीकंगलमद्रिबा एफ़ुत (लघु कथाएँ)हाओबम नलिनी
मराठीकल्याणिल्य रेशा (आत्मकथा)राजू बाविस्कर
नेपालीनेपाली परम्परागत संस्कृति रा सभ्यता को डुकुटी (निबंध)प्रकाश भट्टाराई
ओडियापादपुराण (काव्य)गिरिजाकुमार बलियार सिंह
पंजाबीसुरक्षा किट (कहानियाँ)जिंदर
राजस्थानीभरखमा (कहानियाँ)जितेंद्र कुमार सोनी
संस्कृतप्रस्थानचतुस्तये ब्रह्मघोषः (कविता)महामहोपाध्याय साधु भद्रेशदास
संथालीमिड बिरना चेन्ने साओन इनाग सागाई (लघु कथाएँ)सुमित्रा सोरेन
सिंधीवाघू (कहानियाँ)भगवान अटलानी
तमिलथमिज़ सिरुकाथैयिन थडंगल (साहित्यिक आलोचना)सा तमिलसेल्वन
तेलुगुअनिमेषा (कविता)नंदिनी सिद्धा रेड्डी
ऊर्दूसफ़र जारी है (कविता)प्रितपाल सिंह बेताब

अनुलग्नक ‘बी’ – साहित्य अकादमी पुरस्कार 2025 के लिए जूरी सदस्य

भाषाजूरी सदस्य 1जूरी सदस्य 2जूरी सदस्य 3
असमियाप्रो. (डॉ.) ध्रुबा ज्योति बोराप्रो. दिनेश बैस्याडॉ. रंजना भट्टाचार्य
बंगालीश्री अमर मित्राप्रोफेसर चिन्मय गुहाप्रोफेसर जयदीप सारंगी
बोडोडॉ. देवकांत रामचिआरीश्री राखाओ बसुमतारीडॉ. सीमाश्री दैमारी
डोगरीश्री कमल किशोरश्री कुलभूषण कुमारश्रीमती विजया ठाकुर
अंग्रेज़ीप्रो. नीलम सरन गौड़सुश्री सोमदत्ता मंडलडॉ. तैशा अब्राहम
गुजरातीश्री बलवंत जानीश्री मनोहर त्रिवेदीप्रोफेसर विनोद जोशी
हिंदीप्रो. ए. अरविंदाक्षनडॉ. अनामिकाश्री अरुण कमल
कन्नड़डॉ. जयललिताश्रीमती सहाना कांथा बैलुडॉ. सिद्दलिंगा पट्टनशेट्टी
कश्मीरीश्री शकील उल रहमानश्री अब्दुल अहद हाजिनीप्रोफेसर रतनलाल हांगलू
कोंकणीश्री महाबलेश्वर पालश्री एडवर्ड सीक्वेरियाश्री राजू डी सूजा
मैथिलीश्री अरविन्द कुमार ‘अक्कू’श्री हितनाथ झाप्रोफेसर रमेश झा
मलयालमडॉ. ए. एम. उन्नीकृष्णनडॉ. के. जयकुमारडॉ. पद्मनाभन कावुम्बयी
मणिपुरीप्रो. एच. नानी कुमार सिंघाश्री इरुंगबम बसंत सिंहडॉ. मोंगसातबम तुलेश्वरी देवी
मराठीश्रीमती मंगला गोडबोलेश्री नागोराव तम्माजी उत्करडॉ. राजन गावस
नेपालीश्री मोहन ठाकुरीश्री पूर्ण योनज़ोनश्री रूद्र बराल
ओडियासुश्री गायत्री सराफडॉ. जयंती रथश्री श्यामा प्रसाद चौधरी
पंजाबीडॉ. अमरजीत कौनकेडॉ. जसविंदर सिंहप्रोफेसर सोहिन्दर बीर
राजस्थानीडॉ. दिनेश चरणश्री मधु आचार्य ‘आशावादी’प्रोफेसर सोहनदान चारण
संस्कृतश्री अभिराज राजेंद्र मिश्रप्रो. भागीरथी नंदाडॉ. रमाकांत अंगिरास
संथालीश्री बाबूजी सोरेनडॉ. गंगाधर हंसदासुश्री सलीमा मरांडी
सिंधीसुश्री शालिनी सागरश्री मोहन गेहानीप्रोफेसर रवि प्रकाश टेकचंदानी
तमिलडॉ. अरिमलम एस. पद्मनाभनडॉ. एम. दुर्गाडॉ एस राजेंद्रन
तेलुगुडॉ. एन. गोपीडॉ. कोयी कोटेश्वर रावडॉ. मधुरांतकम नरेंद्र
ऊर्दूप्रोफेसर अतीकुल्लाहप्रो. सैयद शाह हसीन अहमदश्री जयन्त परमार

स्रोत: पीआईबी

 (अस्वीकरण: संदेशवार्ता डॉट कॉम द्वारा इस रिपोर्ट के केवल शीर्षक, तस्वीर और कुछ वाक्यों पर फिर से काम किया गया हो सकता है; शेष सामग्री एक सिंडिकेटेड फ़ीड से स्वतःउत्पन्न हुआ है।)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *